Beleid voor de periode 2021-2026

Missie

De missie van erfgoed zuidwest is kort maar allesbehalve bondig:

Zuidwest gelooft in de verbindende kracht van het diverse erfgoed van onze ondernemende regio. Ze daagt lokale actoren uit om het erfgoed te laten (be)leven.

Visie

Zuidwest gelooft in de kracht van het Zuid-West-Vlaams erfgoed in zijn vele facetten, zowel in verbindende als onderscheidende thema’s, en als deel van een rijk, dynamische en creatief ondernemend cultureel en maatschappelijk veld. We zijn fier op de mensen en gemeenschappen die dit erfgoed dragen. We geloven in het dynamisch en actueel karakter van cultureel erfgoedobjecten en -praktijken.

We stellen vast dat in het geschakeerde veld van de streek voldoende capaciteit, kruisverbanden en goesting bestaan om hier ten volle op in te zetten. Dit zowel binnen de erfgoedsector als daarbuiten. Erfgoedwerking gaat daarbij in toenemende mate over wij, jij en zij. De focus ligt op het subject, eerder dan het object. Dat creëert actuele kansen in een veranderende streek. Cultureel erfgoed is daarbij allesbehalve ‘louter’ een middel. Het is dynamisch en krijgt opnieuw betekenis.

Tegelijk zien we dat de lokaal uitgesproken ambitie tot sterkere verbinding maar traag inwerkt. Dit deels omdat er nog héél wat belangrijk werk achter de schermen te verzetten is, vooral rond collecties. Een actuele en relevante werking vertrekt uit toegankelijke erfgoedobjecten, -verhalen en -tradities met voldoende kwaliteit, detail en gelaagdheid, en vanuit rijke beschrijvingen. Bovendien zijn ook de werkvormen van organisaties daarbij niet altijd up-to-date.

Op het vlak van collectiegerichte zorg zette de streek al gigantische stappen. Van daaruit kan en moet een zelfvertrouwen groeien, richting nieuwe werkvormen, praktijken, presentatie, participatie en samenwerking. Bovendien zien we heel wat niet-erfgoed actoren (scholen, kunstenorganisaties, wijken, dorpsraden, maakplekken, socio-culturele organisatie, enz.) hierin fascinerende streekvoorbeelden uitbouwen. In de onderlinge verbinding tussen beide evoluties staan bovendien bruggenbouwers klaar. Je vindt ze in het rijke veld van culturele makers, flexibele bedenkers en weerbare wroeters, die samen het ondernemende DNA van de streek vormen.

Zuidwest en haar stakeholders geloven dan ook dat de nieuwe beleidsperiode hierin een kantelpunt kan betekenen. Een kantelpunt waarin creatieve projectmatige samenwerkingen verder gestimuleerd worden tot een volwaardig ecosysteem. Dat impliceert hard doorwerken. En vooral veel ‘doen’. Vanuit creativiteit, innovatie en jong talent.

Waarden

erfgoed zuidwest gaat voor een werking met volgende leidende principes:

  • kwaliteitsvol
  • jong
  • samen - of beter geformuleerd - nooit alleen
  • genereus
  • Hack the manual
  • in transitie 

Rol van de erfgoedcel

Vanuit de zo typerende nabijheid van actoren, naburige sectoren, publiek, infrastructuur en de diversiteit van grotere en kleine spelers kunnen die ambities groeien en kunnen nieuwe culturele banden gesmeed worden. De erfgoedcel neemt hierin de rol op van aanjager, verbinder, experimentenzoeker, technisch expert, minzame regisseur en in toenemende mate de rol van facilitator die lokale en vooral bovenlokale dynamieken stimuleert via uitwisseling, open werkvormen en concrete samenwerking. Vanuit die visie en positie biedt het beleidsplan voor de periode 2021-2026 een steil pad. De opzet daarbij is ambitieus en spitst zich toe op:

  • de zoektocht van musea naar een vernieuwde positie als cruciale spelers in het lokaal en regionaal erfgoedweefsel (SD1);
  • een kwaliteitsvolle basiskwaliteitszorg, en dit rond religieus erfgoed, zwerfgoed, depotwerking en digitale werking (SD2);
  • het faciliteren van ontmoeting en participatie, zowel in grote projecten, vaste als kleine momenten, en met experiment dat groeit op lokale schaal of in samenwerking met geëngageerde jongeren (SD3);
  • een blijvende netwerking, in een sterke en professionele relatie tot de lokale besturen en het erfgoedveld (SD4).

Het integraal cultureel-erfgoedbeleidsplan 2021-2026 lees je hier.

Netwerk

erfgoed zuidwest verwijst je via haar erfgoedkaart of in persoonlijk advies graag door in het brede erfgoednetwerk van Zuid-West-Vlaanderen. Voor concrete vragen rond bouwkundig, archeologisch of landschappelijk erfgoed kan je ook steeds terecht bij de Intergemeentelijke Onroerend Erfgoeddienst (IOED) bij de intercommunale Leiedal, een zusterorganisatie van zuidwest.

Structuur

erfgoed zuidwest werd als deel van de projectvereniging zuidwest in januari 2015 opgericht, als uitvoerder van het cultureel erfgoedconvenant dat de Vlaamse Gemeenschap sloot met de zuidwest. In 2021 sloten beiden een nieuwe convenant af.

De projectvereniging zuidwest is de culturele verbinding tussen de dertien steden en gemeenten in Zuid-West-Vlaanderen: Anzegem, Avelgem, Deerlijk, Harelbeke, Kortrijk, Kuurne, Lendelede, Menen, Spiere-Helkijn, Waregem, Wervik, Wevelgem en Zwevegem. zuidwest is een partner in regionale en professionele samenwerking rond cultuur , cultureel erfgoed en de UiTPAS. De erfgoedcel vormt één van de pijlers binnen de werking van de projectvereniging.

zuidwest wordt geleid en bestuurd door de raad van bestuur. De werking wordt opgevolgd door het dagelijks bestuur. De erfgoedcel kan rekenen op een stuurgroep, als inhoudelijk klankbord. Daarnaast komen permanente en tijdelijke werkgroepen samen rond specifieke thema’s.