ik-xploreer mee!

registratie
ontsluiting
onderzoek

Zuid-West-Vlaanderen is een streek van heel wat groots en klein industrieel erfgoed. Van een huiswevers-achteraanbouw, een oud arbeiderscafé, sheddaken, stoommachines,... tot de stille reuzen, namelijk de vele bakstenen schoostenen die de streek nog rijk is. In samenwerking met Leiedal, texture, ETWIE en PACKED vzw werkt erfgoed zuidwest in 2018 en 2019 aan een kaart van dit erfgoed. De erfgoedcel doet dit samen met jou, via de website, in ontmoetingen, op markten en in het straatbeeld. Ook jij kan dus je steentje bijdragen en mee "participatief karteren". Samen geven we zo ook vorm aan 2018, het europees jaar van het cultureel erfgoed.

Een online start nemen we in mei met een eerste kaart, namelijk die van de schoorstenen in de streek. Waar waren schouwen te vinden? Welk bedrijf was met een schouw te verbinden? Wanneer werd ze gebouwd en gesloopt? Zijn er foto's, getuigenissen, kleine en grote verhalen? Samen brengen we dit erfgoed in kaart! Je kan zelf mee aan de slag en de kaart mee vorm geven. Net als OpenStreetMaps bouwen we zo stilletjes aan een OpenErfgoedKaart.

De komende maanden mag je nog heel wat acties en thema's verwachten. Zo nodigen we je zeker uit voor een mapathon. Benieuwd wat dit zal worden?

Breng jij mee schoorstenen in kaart? 

Bekijk de kaart en Xploreer mee!

Zuid-West-Vlaanderen telt ook vandaag nog meer dan 80-tal bakstenen schoorstenen. Stille getuigen of nog actief deel van een rijk industrieel verleden. Op basis van beschikbare datasets, luchtfoto's en wat in het landschap te zien is bracht de erfgoedcel al heel wat historische schouwen in de streek in kaart. We dagen jou graag uit om ons meer over deze schoorstenen te vertellen en zelf schouwen, bestaand over verdwenen, op kaart aan te duiden! In de mei-maand, Europees uitgeroepen tot maand van de schoorstenenen, zetten we zo de eerste stappen om samen aan een kaart van het industrieel verleden van de streek te bouwen.

Aan de slag?

Ook jij kan je steentje bijdragen! 

Op die manier kan je zelf alle info kwijt: 

  • Voor welke fabriek was de schoorsteen actief? Wat werd er geproduceerd?
  • Wanneer werd de schouw gebouwd en eventueel gesloopt?
  • Welk klein verhaal gaat er achter deze reus schuil?
  • ...

Praktisch? Open de kaart via de groene knop, en klik rechtsboven op het potloodje om de kaart te bewerken. klik rechtsboven op het zwarte druppeltje om een locatie toe te voegen. Rechts opent zich een pop-up venster waar je de naam en de beschrijving kwijt kan voor "jouw" schouw. Zo kan je nieuwe schouwen aanduiden,of als een post-it jouw info toevoegen op locaties waar we al een schouw detecteerden. De oorspronkelijke info over schouwen kan je ook nakijken, maar we vragen je toevoegingen steeds met een nieuwe rode pin toe te voegen. Ben je klaar, klik dan rechtsboven op opslaan. Een rode pin verschijnt op de kaart!

Nog veel meer? Ken je nog oud-werknemers, mensen met verhalen, foto's,... laat dan ook je mailadres na of stuur ons een mailtje. Zo voegen we achterliggend nog meer info toe!  Vind je de kaart te omslachtig maar wil je toch je baksteentje bijdragen? Of heb je nog veel meer info, stuur je materiaal dan naar erfgoed@zuidwest.be. Je kan ons ook steeds telefonisch contacteren via 056 24 16 16. Andere ervaringen met de kaart, geef dan gerust een seintje.

Schoorstenen speuren voor gevorderden!

Ben je gebeten door de microbe? we geven je enkele tips om zelf op speurtocht te trekken.

- schoorstenen, sheddaken,... ze laten een zeer herkenbare patroon na op luchtfoto's. Dergelije luchtofo's deden hun intrede in de eerste wereldoorlog - om duidelijke andere redenen - maar vanaf de jaren vijftig van de twintigste eeuw hebben we een volledige dekking van de streek. Vele van die foto's kan je zelf bekijken en bespeuren via het portaal geopunt.be. Met de beschikbare luchtfoto's (link) duik je tot diep in de jaren 70 terug.

- De inventaris onroerend erfgoed herbergt voor vele gebouwen met erfgoedwaarde uitvoerige beschrijvingen en trefwoorden waarmee je voor heel wat panden ook industriële info kan terugvinden.

- beeldbanken zoals die van de Stad Kortrijk tonen dat schouwen en fabriekspanden gewillige onderwerpen waren voor prentenkaarten en heel wat kiekjes.

- Het echte archievenwerk? Vanaf het midden van de 19de eeuw liet de komst van een stoommachine een papertrail na. De aanvragen tot milieuvergunning, beter bekend als dossiers van 'hinderlijke inrichtingen' worden onder ander in het provinciaal archief bewaard. Via Probat, het provinciaal beheersprogramma voor archieftoepassingen, kan je deze dossiers stuks voor stuk terugvinden. Specifiek voor West-Vlaanderen kan je ook deze publicatie er op naslaan: Marin, Matthieu. 2010. Dossiers Van Gevaarlijke, Hinderlijke En Ongezonde Bedrijven: Kritiek En Bruikbaarheid Voor Historisch Onderzoek: Een Analyse Aan De Hand Van 1ste Klasse Vergunningen in Provinciaal Archief West-Vlaanderen, 1863-1970Historische Economie En Ecologie. Gent: Academia Press. Welke schatten nog in (lokale) archieven terug te vinden lees je in dit artikel uit bladwijzer van Heemkunde Vlaanderen.