Erfgoedcafé 2019 - menukaart

Erfgoedcafé 2019 - Studio NUNU

Kies jouw favoriete erfgoedlezingen à la carte!

SPREKER/001: Reveil. Een nieuw leven in 1 november - PIETER DEKNUDT

1 november is traditioneel de dag waarop mensen het lokale kerkhof een beleefdheidsbezoekje brengen. Sereniteit en ingetogenheid staan centraal, het jaarlijkse nieuwsitem over chrysanten passeert de revue. Vzw Reveil - met roots in Deerlijk - moedigt artiesten aan om 1 november nieuw leven in te blazen. In bijna 1 op de 3 gemeenten dompelen muzikanten, fanfares, dichters en verhalenvertellers hun lokale begraafplaats onder in een warme gloed van ingetogen muziek, poëzie en lokale levensverhalen. Zo is een Reveilmoment een eerbetoon aan de wortels van elke gemeente. Met het diepste respect voor elke overtuiging. Bezieler Pieter Deknudt vertelt je het verhaal.

Pieter Deknudt is zanger van de Deerlijkse groep Zinger en bezieler van Reveil.

SPREKER/002: In het wiel van Deman, Kint en Debaets – JURGEN CREYF

Gerard Debaets was een Bourgondiër en een 'keikop'. In de USA reed hij zesdaagsen zoals hij leefde. Met spektakel, met show, met suspense. Wereldkampioen Marcel Kint was een man van weinig woorden en veel overwinningen. Paul Deman won in 1913 de eerste Ronde van Vlaanderen en zette zijn fiets tijdens de Eerste Wereldoorlog in voor andere doeleinden. Kruip in het wiel van deze Zuid-West-Vlaamse coureurs en ontdek hun verhalen!

Jurgen Creyf combineert met zijn project Racing Letterbeek zijn ervaring als journalist, theatermaker en verteller met zijn interesse voor wielrennen en geschiedenis. 

SPREKER/003: Mammoeten in onze streken. Niet eens zo lang geleden - MIETJE GERMONPRE

De mammoet was een tijdgenoot van de prehistorische mens en het grootste dier dat tijdens de Laatste IJstijd in onze streken leefde. Reusachtige ijskappen bedekten grote delen van Noord-Europa en Noord-Amerika. Maar het ijs bereikte nooit ons land. Enkele jaren geleden werden in Roeselare verschillende beenderen gevonden, die wellicht afkomstig zijn van één dier. Mietje Germonpré vertelt alles over deze mammoet en andere zoogdieren uit deze periode.

Mietje Germonpré is paleontoloog en archeozoöloog, verbonden aan het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.

SPREKER/004: Vijd. Van het Lam Gods tot een historische roman - JONAS BRUYNEEL

Het Lam Gods is niet alleen een hoogtepunt van de schilderkunst. Het was ook het afscheid van de handelaarsfamilie Vijd. De Vijds vochten in de Gentse opstand, waren vriend aan huis bij Filips de Goede. Jonas Bruyneel putte voor zijn historische roman ‘Vijd’ uit waargebeurde feiten om zijn verhaal op te bouwen. Tijdens het erfgoedcafé focust hij op de grens tussen feit en fictie en het metier van de historische romanschrijver.

Jonas Bruyneel is auteur, cultuurjournalist, performer en muzikant. In 2019 kwam bij Uitgeverij Lannoo zijn historische roman 'Vijd' uit. Jonas Bruyneel was Letterzetter van de stad Kortrijk tussen 2017 en 2019.

SPREKER/005: De oorlog vanuit de lucht. Historische luchtfoto’s - BIRGER STICHELBAUT

Birger Stichelbaut neemt je mee over Vlaamse velden tijdens oorlogstijden en toont hoe luchtfoto’s uit beide wereldoorlogen gebruikt worden door archeologen en onderzoekers. Deze beelden genomen vanuit vliegtuigen die over onze slagvelden bewogen, bieden unieke mogelijkheden voor wetenschappelijk onderzoek, museale en toeristische ontsluiting van historische sites en zijn een bron van informatie voor ruimtelijkeordeningsprocessen en beheer van erfgoed.

Dr. Birger Stichelbaut is archeoloog en onderzoeker aan de Universiteit van Gent bij het Centrum Historische en Archeologische Luchtfotografie.

SPREKER/006: Het lokale museum van/voor de toekomst? - ELIEN DOESSELAERE

Lokale musea hebben het vandaag niet onder de markt. Hun relevantie wordt in vraag gesteld, hun subsidies teruggeschroefd. Maar het is niet allemaal kommer en kwel: lokale musea hebben dé troeven in handen om, samen met de lokale gemeenschap, een sterk publiek en politiek draagvlak uit te bouwen. Elien Doesselaere brengt een verhaal van inspirerende voorbeelden uit de lokale praktijk.

Elien Doesselaere studeerde geschiedenis en archivistiek. Tot 2017 was ze actief als museumconsulent bij de provincie West-Vlaanderen. Vandaag is Elien actief binnen FARO als aanspreekpunt immaterieel erfgoed. 

SPREKER/007: Een stukje Expo 58 in Wevelgem. Richter en het Joegoslavië-paviljoen - STEVEN BELS

Wat is de band tussen een Joegoslavische kunstenaar/architect, Expo 58 en een Wevelgemse school? Het paviljoen van Vjenceslav Richter. 60 jaar geleden verhuisde dit paviljoen, ontworpen en gebouwd voor Expo 58, naar Wevelgem om dienst te doen als schoolgebouw voor het dan net opgerichte Sint-Pauluscollege. In 2018 herdacht heemkring Wibilinga 60 jaar Expo 58 en 60 jaar college met een tentoonstelling in het paviljoen. Kunstwerken van Vjenceslav Richter werden er gecombineerd met de geschiedenis van de school en het paviljoen. Steven vertelt je meer over deze bijzondere geschiedenis en dit boeiende project. 

Steven Bels is actief als bestuurslid bij de heemkring Wibilinga vzw. Steven coördineerde mee het project 'The Richter Experience' tijdens de zomer van 2018.

SPREKER/008: Moderne magie. Over stigmatici, visioenen en betoverde tijden - KRISTOF SMEYERS

In de negentiende eeuw werden we volwassen. Vooruitgangsoptimisme werd het nieuwe geloof, terwijl vormen van religie het steeds meer moesten ontgelden. Aan een ijltempo werden stad en platteland onttoverd: 'kinderachtig bijgeloof' hoorde thuis in het verleden. En toch. In Oostakker ontpopt zich in 1873 een Vlaams Lourdes, in Onkerzele fluistert men over de visioenen van Leonie Van Den Dijck, en in Doornik treedt een naamloze non naar buiten met de Wonden van Christus op haar eigen lichaam. Kristof Smeyers neemt je mee door een betoverde moderniteit. 

Kristof Smeyers studeerde af in cultuurgeschiedenis aan de KU Leuven. Sinds 2017 werkt Kristof aan de Universiteit Antwerpen op een project over bovennatuurlijke religie in de Britse Eilanden.

SPREKER/009: De bevrijding nabij. De laatste oorlogsdagen in Zuid-West-Vlaanderen - PHILIPPE DELAMEILLEURE

4 september 1944: twee Amerikanen rijden Kortrijk binnen. De eerste bevrijders? Verdwaald op weg naar Doornik, blijkt later. Rantsoeneren, zwart en wit, recepten uit de oorlogsjaren… Exact 75 jaar geleden kwam de Tweede Wereldoorlog tot een einde. Philippe vertelt je enkele kleine verhalen uit de oorlogsjaren in Zuid-West-Vlaanderen.

Philippe Delameilleure verzamelt objecten en unieke historische verhalen rond de beide wereldoorlogen in West-Vlaanderen. In 2015 publiceerde hij samen met Nick Mol het boek 'Het is een beetje stiller nu en ik hoop wat te kunnen slapen'. 

SPREKER/010: Van Vlasschaard tot Streuvelspaté. Stijn Streuvels, 50 jaar later - GEERT CALLENS

Deze zomer was het 50 jaar geleden dat Stijn Streuvels overleed in zijn Lijsternest in Ingooigem. Hij wordt nu nog zelden gelezen, maar een terugblik op werk en leven van de schrijver-landman loont de moeite. Wie was deze veelzijdige streekgenoot met zijn boeiende en inspirerende levenswandel? Wat maakte zijn werk zo populair, hier en in het buitenland? Is er een toekomst voor zijn literaire erfenis? Het begrip 'Streuvels' is sterk verbonden met deze streek, maar kan het meer inhouden dan enkel de naamgeving van allerlei lokale streekproducten?

Geert Callens is actief bij Gidsenplus en is een van de gidsen van het Lijsternest. Je kan bij hem terecht voor heel wat gidsbeurten in en rond Kortrijk. Zo neemt Geert je onder andere mee doorheen het Lijsternest: Streuvels' woning of langs het lichtglooiende landschap rond de Tiegemberg waar de schrijver vaak vertoefde. 

SPREKER/011: Langs nutteloze en verlaten complexen in Zuid-West-Vlaanderen - BART VANACKER en REINOUT BOSSUYT

"Verdwijnend België" vertelt het verhaal van 50 vergeten plaatsen in ons land: uitgedoofde prachtfabrieken, opgedoekte spoorwegen, verwaarloosde grafmonumenten en nutteloze werken. Waarom groeit het ene monument uit tot erfgoed en staan andere gebouwen te verkommeren? Aan de hand van enkele fascinerende verhalen ontdek je West-Vlaams erfgoed dat tussen de plooien viel, zoals Carcoke Zeebrugge, een vakantiekolonie in Oostduinkerke, een verlaten steenbakkerij of een oud openluchtbad."

Bart Vanacker en Reinout Bossuyt trekken - als urbexer - naar de meest intrigerende plekken. Op het onlinereismagazine Hullabaloo bundelden ze heel wat plekken. In 2018 publiceerden ze samen het boek 'Verdwijnend België'. 

SPREKER/012: Wit op wit! Het onzichtbare verhaal van de Kortrijkse damastcollectie - SHIRIN VAN EENHOOGE

Een damast fotograferen. Heb je dat al geprobeerd? En is dat gelukt? Wellicht niet. Geen paniek. Het ligt niet aan jou. Een goede foto nemen van een damast is immers niet eenvoudig. Damast is nu eenmaal een eenkleurig weefsel waarin het patroon 'wit op wit' geweven is. De figuren verschijnen glanzend op een matte achtergrond en zijn slechts vanuit een bepaalde hoek en met een bepaalde lichtinval duidelijk zichtbaar. Shirin Van Eenhooge vertelt je over de bijzondere Kortrijkse damastcollectie en hoe deze tijdens het project 'Wit op wit' voor de lens zichtbaar wordt. 

Shirin Van Eenhooge is textielrestauratrice. Binnen Texture coördineert ze het project Wit op wit.