Tapijtsgeest. Een kamerbreed verhaal over tapijt, velours en pooltextiel

Beaulieu - Flandria
onderzoek
ontsluiting

Na de tweede wereldoorlog werd Zuid-West-Vlaanderen een speler van wereldformaat op het vlak van tapijten. De kiem van deze industrie, samen met meubelstoffen, gaat terug naar het einde van de Eerste Wereldoorlog. In 2019 & 2020 focust erfgoed zuidwest op de geschiedenis van het pooltextiel in Zuid-West-Vlaanderen. 

Pooltextiel?

Kenners zullen vertellen dat je het verhaal van deze 'pool'weefsels - de technische term voor deze productie - aanhaken kan aan de crisis in de vlassector vanaf 1955. De opkomst van synthetische weefsels, en de terugval van inkomsten, betekenen het einde van vele root- en zwingelactiviteiten. Netwerken van vlassers werden in de reconversie netwerken van "tapijtbaronnen" met thuiswevers en onderaannemers en een zeer fijnmazig weefsel van producenten van machines, onderdelen, basismaterialen, ontwerpen. Schaalvergroting kwam er zeer snel en natuurlijk zijn bedrijven als Beaulieu, Vande Wiele en Balta ronkende namen, maar het netwerk is groot… en strekt over heel wat grenzen.

Zeker in de beginfase ontstonden ook grote bedrijven in een lokaal verankerd netwerk, en al verhuisden vele bedrijven naar industrieterreinen, de vele getuigenissen van deze industrie vind je nog sterk in de dorps- en stadskernen, of op het platteland, niet ver van waar ooit de familiehoeve stond. Alleen al vandaag telt de Kruispuntdatabank Ondernemers een 130tal bedrijven, in de regio actief in de pooltextielindustrie. Veel van dit poolweefsel in Vlaanderen is Zuid-West-Vlaams, met banden naar zowel het noorden als het zuiden, en met een zwaartepunt rond Kortrijk, Deerlijk, Vichte en Waregem.

Textiliens brengen pooltextiel in kaart - Herinner-Inbox

In voorbereiding van het project lieten we tijdens erfgoedlabo's textiliens aan het woord. Waar waren bedrijven actief? Hoe zat het netwerk van tapijt- en meubelstofwevers, thuiswevers, machinebouwers, leveranciers, tekenaars, kartonkappers en veredelaars in elkaar? Welke woorden hebben we nodig om het weefproces te snappen? 

Werkte je zelf als bobijnopzetter bij een grote textielfabrikant? Of had je grootvader een thuisweverij? Was je erbij tijdens de West-Vlaamse Textieldagen? En wat betekende de weversmisdag voor jouw bedrijf? We zijn benieuwd naar jouw herinneringen. Maar ook foto's zijn meer dan welkom. Heb je nog foto's van je werkkledij? Of van je collega's tijdens het jaarlijkse bal? Alles kan! Deel je verhaal via de Herinner-Inbox

Startmoment Tapijtsgeest - 5 juni - Ragolle

Benieuwd? Op woensdagavond 5 juni organiseert erfgoed zuidwest een startmoment voor alle erfgoed- en textielgeïnteresseerden. Het project wordt voorgesteld en samen met jou denken we mogelijke pistes uit. Om al helemaal in de sfeer te komen, zien we elkaar bij Ragolle in Waregem. Deze speler kent een lange traditie binnen de tapijtindustrie en toont waar traditie en innovatie hand in hand gaan. De avond starten we met de vertoning van Tyber, een eigenzinnige documentaire over de Meense textielreus. Daarna delen we graag onze ideeën en zijn erg benieuwd naar die van jou! We ontvangen je met een hapje en drankje om 18u30, afronden doen we rond 21u. Schrijf je in