't Kapelriegoed. Waardering en herbestemming

hoevemuseum Moorsele
registratie
herbestemming

Hoevemuseum 't Kapelriegoed herbergt een collectie van zo'n 1.500 landbouwgerelateerde erfgoedobjecten. In samenwerking met het CAG en heemkring Wibilinga wordt de collectie geïnventariseerd en gewaardeerd - met oog op een nieuwe toekomst. 

Landbouwmuseum 't Kapelriegoed

De collectie van het Kapelriegoed in Moorsele is het levenswerk van dhr. Marcel Vandoorne. Sinds de jaren 1970 werkte hij gestaag aan de uitbouw ervan. Dat gebeurde door de aankoop van stukken bij boeren of soms andere verzamelaars. De focus lag daarbij altijd op objecten en tuigen uit de regionale landbouw. Gaandeweg werden ook een smidse, een leefkeuken en diverse kleinere deelcollecties (oorlogsmemorabilia, religieuze objecten, meubilair) verworven en tentoongesteld. Het geheel vond een onderkomen op een ten dele gereconstrueerde hoeve op het Moorseelse platteland. Het bestaande woonhuis werd verrijkt met twee grote, losstaande schuurgebouwen in boerderijstijl en daarin werd het museum ondergebracht. Groepen en scholen kwamen er - na afspraak - op bezoek. 

In het landschap van de Vlaamse landbouwcollecties mag het Kapelriegoed tegelijk typisch en a-typisch worden genoemd. Typisch omdat de klassieke handwerktuigen, getrokken en stationaire machines worden getoond. A-typisch omdat de collectie geen 'overlaad' toont. Integendeel werden de objecten geselecteerd op toestand en representativiteit. Indien het eventuele nieuwe object geen meerwaarde bood, werd het niet aangekocht. De tuigen zijn bovendien – op één uitzondering na – allemaal in de toestand behouden waarin ze werden aangekocht. De objecten dateren uit de periode 1880 tot ongeveer 1960. De behandelde thema’s variëren van typische veldarbeid in het graan en de aardappelen tot de regionaal belangrijke vlas- en cichoreiteelt. In elk geval was het van bij de opstart van de collectie de bedoeling om de regionale landbouw in beeld te brengen.

Registratie

Er bestaat op vandaag geen inventaris van de collectie. De eerste stap binnen het project vormt een registratie op basisniveau van de objecten. De inventarisatie gebeurt door experten van het CAG, bijgestaan door vrijwilligers van heemkring Wibilinga. Hun kennis over het gebruik, de herkomst, enz. wordt opgenomen in de inventaris. Op basis van interviews met de eigenaar, oude gidsen en landbouwers wordt de kennis aangevuld. De afgewerkte inventaris wordt op erfgoedinzicht gepubliceerd.

Waardering

In een tweede fase wordt de collectie gewaardeerd. Het waarderen van erfgoed - het toekennen van een waarde aan de verschillende objecten - gebeurt op een participatieve manier. Er worden met andere woorden heel wat mensen bij betrokken: van museumexperten, tot landbouwers, oude gidsen van het museum, mensen met kennis over de vlasnijverheid en landbouw in de regio, vrijwilligers uit de heemkring (met heel wat kennis van de regio), enz. Door het waarderen van de erfgoedcollectie kunnen er keuzes gemaakt worden welke objecten getoond, gerestaureerd, herbestemd, enz. worden. 

In een tweede lijn staat het project ook stil bij het landbouwerfgoed in Zuid-West-Vlaanderen. Na herbestemmingen en waarderingsoefening bij de Stad Waregem, het landbouwmuseum Leiedal en bij Texture hebben we immers een goed beeld op wat de streek typeert. Vandaaruit valt een kader te ontwikkelen voor nieuwe collecties die zich aanbieden.

Creatief met landbouwerfgoed

Met het project willen we ook breder kijken. Zo zullen de landbouwmachines de inspiratie vormen voor een artistiek jongerenproject naar aanleiding van Erfgoeddag. Op Erfgoeddag geven we je bovendien een inkijk in het project. 

Het project Waardering en herbestemming van het landbouwmuseum 't Kapelriegoed wordt gesteund door de Vlaamse Overheid als pilootproject waarderen van cultureel erfgoed.