Rituelen - Erfgoeddag 2016

Erfgoeddag 2016 rituelen
erfgoeddag

Rituelen op Erfgoeddag?

Rituelen zijn van alle tijden. We geven ze door, we zijn er aan verknocht en we koesteren ze. En elke dag ontstaan er welbewust of nietsvermoedend, nieuwe rituelen, klein en groot. Op 24 april plaatste Erfgoeddag - het jaarlijkse erfgoedfeest - rituelen allerhande in de kijker.

Ontdek het programma

Tabak snuiven, een galant ritueel waarmee vele regeltjes verbonden zijn. Wist je dat Napoleon een bekende aanhanger van snuiftabak was? Op Erfgoeddag kon je tabaksrituelen ontdekken in het Nationaal Tabaksmuseum in Wervik. Ook andere aspecten van het dagelijkse leven zijn doorspekt met rituelen. Tijdens een evocatie in het René Declercq museum in Deerlijk werden rituelen zoals het inwijden van huizen en trakteren op druppeltjes weer tot leven gebracht.

Duiveluitdrijvingen en mirakels. Onze Lieve Vrouw van Groeninge heeft er, als we de archieven mogen geloven, een groot aantal op haar palmares staan. Kortrijk 1302 en het Rijksarchief Kortrijk namen je mee op een magische reis naar het verleden.

In het Sint-Elisabethbegijnhof leerde je meer over religieuze rituelen. Je kon er de liederen van Hadewijck, één van de eerste begijnen, herbeleven. Ooit nog getrouwd in het voormalig gemeentehuis van Kuurne? Op Erfgoeddag kon je de voormalige trouwzaal bezoeken. Heemkundige kring Cuerna bood je tekst en uitleg bij enkele religieuze rituelen.

Rituelen zijn er niet enkel op de ‘vrolijke momenten’ in het leven. Tijdens een tentoonstelling in het Vrijzinnig Centrum Mozaïek in Kortrijk werden de evoluties in de rouwcultuur, en in het bijzonder bij kindergraven, geïllustreerd. In Menen kon je de oude begraafplaats bezoeken. Yves Dupont stond er stil bij de symboliek en rituelen van begrafenissen.

Eigen Kweek: in Texture in Kortrijk kon je zaairituelen ontdekken. Groeien met wijwater besprenkelde zaden nu echt sneller? En welke symbolische betekenissen zijn er met het zaaien van vlas verbonden? In het museum kon je creatief aan de slag met lijnzaad en de plaatselijke vlasreuzen Minneke uit Bissegem en Rietje Vlas uit Sente ontmoetten er elkaar voor het eerst. Schoot het zaadje wortel?

In zijn magisch-realistische novelle ‘Het leven en de dood in den ast’ vertelt Streuvels over het rituele karakter van de cichorei-ast. De klok rond werkten arbeiders er, in hun bewustzijn vervaagden de grenzen tussen droom en waken, tussen dacht en nacht. Een lezing in Het Lijsternest: Streuvelshuis en schrijversresidentie in Ingooigem bracht de sfeer van Streuvels weer tot leven. In de Protestantse kerk van Kortrijk kon je de tentoonstelling over rituelen bij protestanten door de eeuwen heen ontdekken.

Vlaggen hijsen, vlaggenwaak en vlaggenroof. Ieder die ooit lid was van een jeugdbeweging kwam er mee in aanraking. KSA Noordzeegouw en KSA West toonden in Gullegem vlagrituelen bij de jeugdbeweging door de jaren heen.

Dorst gekregen? De kruidentuin van het Baggaertshof te Kortrijk is het decor voor workshops rond theezetten en werken met kruiden. Bier brouwen, maar ook bier schenken en drinken, gaat gepaard met vele rituelen. Tijdens rondje Roodbruin kon je brouwerij De Brabandere (Bavikhove), Omer Vander Ghinste (Bellegem), Rodenbach (Roeselare) en Verhaeghe (Vichte) bezoeken.

In Wervik opende de nieuwe erfgoedsite De Briekenmolen de deuren. Ook in het ‘leven’ van een erfgoedobject zijn er immers heel wat rituelen: erfgoedobjecten worden verworven, geregistreerd, verpakt, geprensenteerd,…

Rituelen in de kijker op Focus-WTV

In de aanloop van Erfgoeddag vertelde Lara Taveirne je over allerhande rituelen tijdens Vertelsels en Rituelen op Focus/WTV, lees meer.