Jan van Meenen

reuzen

Erfgoed Menen
Ronny Titeca
Grote Markt 1
8930 Menen
056 529 210
ronny.titeca@menen.be

In 1596 werd de eerste Meense reus, Jan van Meenen, gemaakt in Ieper. De reus was maar een kort leven beschoren want al in 1626 werd een nieuwe reus vervaardigd, deze keer in Menen. De reus werd gekleed in een geel kleed, versierd met loofwerk van rood en groen papier, belegd met nestels en boordsel. Jan van Meenen heeft een zoon: Baba (Kinebaba). In processies zit hij in een rollende wagen en gooit met een houten lepel bloem op het publiek. De naam verwijst naar Kindeke Bébé. Jan van Meenen krijgt later ook gezelschap van een vrouwelijke reus, Bette. Bette is lang zo oud niet als Jan. Haar naam verwijst naar Elisabeth van Schelderode, de vrouw van de dertiende eeuwse ridder Jan van Meenen. Enkel Jan en Bette bleven bewaard, het reuzenkind Kinebaba niet. 

In Menen maakte de reus deel uit van de Sint-Jansprocessie. Op die dag ging een processie uit voor Sint-Jan, de patroon van de stad Menen. Vanuit de kerk liep de stoet tot aan de markt waar een altaar opgesteld stond. De reus kwam op het einde van de stoet, na de clerus, gilden en broederschappen. Het was de adellijke Heer Jan van Meenen die het altaar schonk aan de stad. Na de Processie volgde een volksfeest. Tijdens de 9 dagen (novene) van Sint-Jan werd de reus opgesteld op de Markt. De rest van het jaar werd de reus opnieuw opgeborgen. Tot de dag voor Sint-Jansdag: dan kwam het hoofd van de reus al eens piepen door één van de vensters van het Belfort.

In 2016 kreeg de tot op de draad versleten Jan Van Meenen een volledig nieuwe gedaante. Zijn hergeboorte werd op zondag 4 oktober 2016 feestelijk gevierd. Jan kreeg deze keer een erg bijzondere look. Kunstenaars Henk Delabie en Jan Wijffels opteerden ervoor om met een moderne reus de plaatselijke reuzentraditie verder te zetten. Zij ontwierpen de kunstzinnige kop van de reus, geïnspireerd door Picasso. Het op hun aangeven ook ongewone lichaam van de reus bestaat uit een asymmetrische stalen constructie. De zeshoekige borst met klok verwijst naar de (achthoekige) belforttoren. De kledij werd door ontwerpster Veerle Hasselman getekend en door haarzelf en Rita Verfaillie vervaardigd. Het ontwerp van het kostuum verwijst naar de Bauhaus stijl, meer specifiek 'Das Triadische Ballet van Oskar Schlemmer'. 

Jan van Meenen

op kaart | volledige kaart