Hanenzetten in Vlaanderen

volksfeesten en tradities

Het houden van zangwedstrijden met hanen is een eeuwenoude volkssport. De sport wordt nog wekelijks beoefend op plaatsen in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Limburg.

De hanenzetters, of krieleniers, komen elke zondag tussen september en maart naar de hanenzetting in hun regio. Gelijkaardig aan de vinkensport worden de hanen in speciale wedstrijdbakken, op een rustige plek in een rij gezet. Gedurende een uur tellen hoeveel keer de hanen kraaien: daar draait de sport om. Er wordt in West- en Oost-Vlaanderen alleen nog gespeeld met dwerghoenders (krielhaantjes), omdat alleen deze atletisch geschikt zijn om een respectabel aantal keren te kraaien per uur. Met een krijtje worden streepjes getrokken op een zwartgeverfde houten telregel om de slagen te tellen. De haan die het meeste kraait wint.

Elders in België en Nederland gaat het vooral om pronostiekwedstrijden, waarbij de winnaar degene is die het best het behaalde resultaat van zijn haan kan raden. Daarbij worden, naast krielhaantjes, vooral nog andere rassen van  kraaihanen , die minder kraaien, in wedstrijd gebracht.  In Limburg kraaien de hanen over een half uur of korter in naast elkaar staande open hokjes in een zaal of een binnentuin van de herberg. Niet alle hanen hoeven ook  tezelfdertijd te kampen en kan gebeuren in reeksen volgens het aantal beschikbare hokjes.  Het tellen van het eerder beperkt aantal kraaien gebeurt ook op een alternatieve wijze zoals met het verleggen van erwtjes.

Ook in Zuid-West-Vlaanderen was de volkssport populair. Er zijn onder andere gegevens bekend over hanenzetten in Aalbeke, Anzegem, Bavikhove, Bellegem, Beveren-Leie, Bissegem, Deerlijk, Desselgem, Gullegem, Harelbeke, Heestert, Helkijn, Heule, Ingooigem, Kooigem, Kortrijk, Kuurne, Lauwe, Lendelede, Menen, Moen, Moorsele, Rollegem, Spiere, Sint-Eloois-Vijve, Vichte, Waregem, Wervik, Wevelgem, Zwevegem-Knokke en Zwevegem. In Waregem namen de hanenbakken in de jaren 60 tijdens een kampioenschap de volledige buitenomloop van de hippodroom in beslag. Waregem kende al sinds de jaren 30 een hanenzettersvereniging, de Blijmoedige kraaiers.

tijdstip

Zondagvoormiddag tussen september en maart

meer info

Ontdek meer over de Hanenzetting in Vlaanderen op de Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed.

Op de blog Krieleniers vind je informatie over de volkssport. 

Hanenzetters Sint-Martinus Desselgem

op kaart | volledige kaart